Dagwacht, 25 juli 2023

08.25 uur      Groene Kerk open;

Gelegenheid om bij binnenkomst een kaarsje aan te steken

08.30 uur      Lied: Psalm 72 : 1 , 2 , 4

Tekst van het openingslied

1   Geef, Heer, de koning uwe rechten
en uw gerechtigheid
aan ’s konings zoon, om uwe knechten
te richten met beleid.
Dan ruist op alle bergen vrede,
heil op der heuv’len top.
Hij zal geweldenaars vertreden,
maar armen richt hij op.
2   Zolang de zon des daags zal rijzen,
de maan schrijdt door de nacht,
moet al het volk hem eer bewijzen,
hem loven elk geslacht.
Hij moge mild zijn als de regen,
het land tot lafenis.
Vrede zal bloeien aller wegen,
totdat geen maan meer is.
4   Hij zal de redder zijn der armen,
hij hoort hun hulpgeschrei.
Hij is met koninklijk erbarmen
hun eenzaamheid nabij.
Hij helpt, met hun bestaan bewogen,
die zijn in vrees verward.
Hun bloed is kostbaar in zijn ogen.
Hij draagt hen in zijn hart.

Openingsgebed

Inleiding op de lezing

Vandaag lezen we weer uit Spreuken, dat Bijbelboek met veel nuchtere wijsheid.

Het gaat in drie van de negen verzen over rechtvaardige en onrechtvaardige machthebbers.

Daarom koos ik psalm 72 om mee te beginnen vandaag.

Die psalm gaat over de rechtvaardige koning voor Israël: bij elke nieuwe koning was er weer hoop dat hij rechtvaardig zou zijn, een beschermer van wie in de verdrukking waren gekomen.

En de uiteindelijke hoop was dat de Messias-koning zou komen die zijn rijk van recht en gerechtigheid zou stichten.

Schiftlezing: Spreuken 29:1-9 (Nieuwe Bijbelvertaling 2021)

1Wie vaak terechtgewezen wordt en toch hardnekkig blijft

wordt plotseling geveld, zonder kans op redding.

2Als rechtvaardigen heersen, is het volk verheugd,

als een goddeloze aan de macht is, jammert het volk.

3Wie wijsheid liefheeft, geeft zijn vader vreugde,

wie met hoeren omgaat, verkwanselt diens vermogen.

4Een koning die het recht handhaaft, houdt zijn land in stand,

één die zijn onderdanen uitbuit, richt het te gronde.

5Wie een ander vleit

lokt hem in de val.

6Een boosdoener verstrikt zich in zijn kwade daden,

een rechtvaardige jubelt en juicht.

7Een rechtvaardige erkent de rechten van de armen,

een goddeloze is daar blind voor.

8Snoevers brengen onrust in een stad,

wijzen doen woede bedaren.

9Als een wijze een dwaas voor het gerecht daagt,

leidt diens geraaskal en gesneer tot niets dan onrust.

Gedachten bij de tekst

De spreuken over de rechtvaardigen, machthebbers die het recht en de gerechtigheid overeind houden, spreken voor zich.

Ik sta even stil bij vers 8 over de woede.

Woede is niet per se negatief.

Het gaat er wel om waar het vandaan komt en wat er mee gebeurt.

Er zijn blaaskaken die de woede onder de mensen gebruiken om onrust mee stoken; rellen om te rellen.

Maar woede kan ook een gezonde reactie zijn op onrecht, op frustraties en pijn.

In onze samenleving zit veel boosheid.

Mensen zeggen sneller dan vroeger dat ze woedend zijn.

Dat heeft te maken met de grote vrijheid en meer gelijkheid in onze samenleving.

In tijden dat machthebbers nog hoog boven het ‘gewone’ volk uitstaken had je vooral moed nodig om boos te zijn over onrecht.

Later leerde men dat je maat moet houden met je woede; je moet op een gegeven moment ook weer met elkaar verder leven…

Je moet verstandig met woede om leren gaan.

Woede moet de rechtvaardigheid dienen, zei Aristoteles al.

Mozes moest eerst zijn lesje leren in het beheerst omgaan met woede.

Toen mocht hij het volk Israël bevrijden uit Egypte.

Vanwege de opstand, de woede tegen de slavernij.

De profeten konden ook woedend zijn, maar bleven altijd het perspectief op ‘beter’ openhouden.

Niet woedend worden om de woede, maar vanwege de hoop op beter.

Jezus kon woedend worden als hij opkwam voor mensen die niet (meer) voor zichzelf op konden komen en leden onder het onrecht, ook – of juist – leden onder de onrechtvaardigheid van godsdienstige leiders.

Bij emancipatiebewegingen gaat het om rechtvaardigheid: iedereen heeft recht op een waardig bestaan.

Snoevers rellen om te rellen.

Wijzen kunnen woede bedaren.

Zij zien in woede aanleiding om op te komen voor recht en gerechtigheid.

Zo kan woede goed werken; in de emancipatiebeweging van vrouwen, van tot slaaf gemaakten, lhbti-ers, slachtoffers van regeringsschandalen en grensoverschrijdend gedrag.

Woede is niet per se negatief, maar je moet er wel wijs mee om kunnen gaan.

Alleen getemde woede is van waarde.

Stilte

Gebeden

  • Aansteken intentiekaarsen; stille gebeden
  • Gesproken gebed
  • Onze Vader

Zegenbede

Muziek: https://www.youtube.com/watch?v=rIPVNIkirew

Welcome David, uit het oratorium Saul van G.F.Händel