Welkom
Goedemorgen,
Via Kerkomroep bent u nu rechtstreeks, of later, verbonden met de Groene Kerk.
Het zou vandaag, 29 maart, de laatste zondag zijn geweest van het half jaar dat we onze kerkdiensten in de Regenboogkerk hielden.
Daarom staat er boven de orde van Dienst die u op de website van de PGO kunt vinden, nog Regenboogkerk. Om praktische redenen zenden we deze dienst uit vanuit de Groene Kerk.

Vanwege de aangescherpte maatregelen inzake de corona-crisis heeft het breed moderamen van onze kerkenraad besloten om met zo weinig mogelijk mensen in het kerkgebouw deze dienst uit te zenden.
Toch willen we een – tussen aanhalingstekens – ‘gewone dienst’ houden.
Juist omdat de gewone diensten de onderlinge verbondenheid zo duidelijk uitdrukken.
Daarom is er een ouderling van dienst, Bea de Kogel.
Ineke Ravensbergen is vandaag diaken van dienst.
Zij heeft de tekst over het collectedoel en de voorbede daarbij gemaakt, maar is niet in de kerk.
Verder zijn hier de koster, Dirk Jan de Ruijter, de organist Cor de Jong en de voorganger, ds. Aart Verburg.

En u bent thuis.
Een liedboek en een Bijbel bij de hand, een brandende kaars, kunnen helpen bij de concentratie tijdens het luisteren.
Dat kan ook het gevoel van onderlinge verbondenheid versterken.

Tekst bij het aansteken van de tafelkaarsen…door Bea

Groet en bemoediging
Aan het begin van deze dienst, het begin van de nieuwe week,
Spreken wij uit dat
Onze hulp is: de naam van de Here
Die wij kennen als degene die leven geeft en bewaart
Die hemel en aarde en mens voor mens geschapen heeft
Die trouw is en niet loslaat wat Hij ooit begon.

In zijn naam mag ik jullie groeten:
Genade voor jullie en vrede
Van God, onze Vader,
door Jezus Christus, onze Heer,
In verbondenheid met de heilige Geest.

Gebed van toenadering
Trouwe God,
Wat zouden we graag als uw gemeente
Samen zijn geweest op deze plek.
Maar nu het niet anders is,
Laat ons voelen dat u bent waar wij zijn.
Hoe dan ook.
Door Jezus Christus onze Heer,
Amen

Psalm 43 : 1 , 3 , 5

De psalm die we zongen is de psalm van deze zondag.
Deze vijfde zondag in de veertigdagentijd onderweg naar Pasen, heet:
Judica, verschaf mij recht.
‘Kom mijn geding beslechten’ zoals de eerste regel van de berijmde psalm die we net hoorden, het zegt.
Het is een gedicht, een gebed, van iemand die zich in het nauw gedrongen voelt.
Hij of zij kan niet gaan en staan waar ze wil,
Is zijn leven niet zeker,
Leeft met verdriet en een groot gevoel van onrust.
Het liefst zou zij of hij naar de tempel gaan
Naar de plek waar mensen samenkomen
Om elkaars nabijheid en de nabijheid van God zelf daar te beleven.
Maar dat kan door omstandigheden niet.
Het leven is benauwd en bedreigd geworden.

We kunnen de omstandigheden van de dichter niet één op één op onze situatie van 2020 plakken.
Maar de kracht van psalmen is wèl dat we onze gevoelens
Van onrust èn verlangen naar weer gewoon leven
Van dreiging èn zoeken naar vertrouwen op God, erin herkennen.

We bidden we nu ons gebed om ontferming dat wordt afgesloten met lied 301k
Afstand.
Wat vervreemdend is dat.
Niet dichtbij kunnen komen, elkaar niet kunnen bereiken, niet kunnen doen wat je zou willen doen.
Eenzaamheid, machteloosheid, onrust.
Verdriet, boosheid
Verwarring omdat het zo moeilijk is om onderscheid te maken,
Dan roepen om uw ontferming,
Juist als we niet alles zo ordelijk in woorden kunnen vangen, maar in het besef dat u ons onrustige hart en zoekende ziel ziet.
Zingen wij en bidden wij Heer ontferm U.
Amen.

Gebed van de zondag

Inleiding op de lezingen

Al voor de 40-dagentijd zijn we in onze gemeente begonnen met lezen uit het boek Exodus, over Mozes en het volk Israël in Egypte.
Het plan is om dat vol te houden tot en met Pinksteren, ja 1 juni inderdaad.
Toen we eraan begonnen hadden we nog geen flauw benul van hoe beladen die datum van 1 juni zou worden.
We wisten wel dat er onderweg op een bijzondere manier licht zou vallen op de weg van Jezus, op zijn leven en sterven en zijn opstanding.
En hoe we vandaaruit opnieuw naar ons eigen leven zouden mogen kijken en er met nieuwe energie, de levenskracht van Gods Geest, midden in zouden mogen staan.

Inmiddels staat ongeveer alles in ons leven op zijn kop.
En wat doe je dan: alles wat we ons voorgenomen hadden voor de kerkdiensten in deze periode ook maar op zijn kop?
Daar zou wat voor te zeggen zijn geweest.
Dat we naar teksten en liederen zouden hebben gezocht die veel directer op het hier en nu van de corona-crisis zouden hebben aangesloten.

We hebben dat niet gedaan.
Niet omdat we onverstoorbaar stoer of stug of zelfs star willen doen alsof er niets aan de hand is.
Dat gaat natuurlijk niet.
Maar we blijven wel de verhalen uit Exodus, in combinatie met het Evangelie, lezen.
We doen dat in het vertrouwen dat als wij die verhalen lezen vanuit onze wereld, gekleurd door de beleving van de coronacrisis, dat we dan in die verhalen ook onszelf zullen herkennen.
Dat de verhalen ons onszelf te zien geven, maar dan in het licht van Gods ogen.
We zullen onze donkere en onze lichte kanten zien, teleurstellende en hoopvolle.
We lezen de verhalen als spiegels waarin we onszelf tegenkomen.
Maar we lezen de verhalen óók als woord van God dat ons in het licht van zijn belofte en bevrijding wil zetten en zo troost en vertrouwen biedt; kome wat komt.

Vandaag lezen we uit Exodus 9 vanaf vers 13 over een plaag, zeg maar een crisis, in Egypte.
Halverwege die lezing speelt de organist psalm 46, de basis van het lied van Luther: een vaste burcht in onze God.
Diezelfde psalm horen we nog een keer na het tweede deel van het verhaal over de zevende plaag.

Dan volgt een lezing uit Romeinen 8 vanaf vers 8 over de Geest van God die altijd weer nieuwe levensenergie geeft.
Daarover zingen Cor en ik dan samen twee coupletten van lied 686.
Dan volgt de uitleg en de verkondiging.

Gemeente van onze Heer, Jezus Christus,

1.
We kijken vandaag, 29 maart 2020, in de spiegel van het verhaal over de zevende plaag die Egypte treft.
Dat gaat over een heftige natuurramp met hagel en onweer.
Een crisissituatie die het leven kost aan mensen en dieren en een deel van de oogst verwoest.
Een ramp die grote consequenties heeft voor de economie.

In het verhaal gaat het over de rol God.
Dat herken ik.
Hoeveel artikelen heb ik de afgelopen weken al niet gezien met de vraag naar waar God is in de corona-pandemie.
Dat snap vanuit op zijn minst twee invalshoeken.

Om te beginnen snap ik het vanwege de angst die het corona-virus oproept.
Angst omdat we niet weten wat ons overkomt en wat ons nog te wachten staat.
Angst heeft voor een groot deel te maken met het gevoel dat je de controle kwijt bent.
En daar waren we nou juist zo aan gewend geraakt.
Aan de gedachte dat heel veel in ons leven te controleren was, maakbaar en beheersbaar geworden.
Op een dieper niveau wisten we natuurlijk wel beter.
Maar we hoefde niet dagelijks te leven met heel veel onzekerheid, aan de meeste dingen was vaak nog wat te doen.
We konden voorspellen hoe het zou lopen, je maakte plannen ver vooruit.

En nu is het ineens anders, voor jezelf en voor onze samenleving, voor heel de wereld.

Als wij de controle kwijt zijn, dan moet er iemand anders zijn die controle houdt.
De regering, een sterke leider of God.
En dus is de vraag: waar is God?
Laat God nu bewijzen dat Hij de controle heeft…

2.
In het verhaal uit Exodus lijkt het ook wel of God zichzelf vooral neerzet als degene die de controle heeft.
In vers 14 zegt Mozes namens God tegen de Farao: dit keer tref ik uzelf en uw mensen aan het hof… dan zul je beseffen dat er op de hele wereld niemand is als ik.
Niemand machtiger, niemand meer in controle dan ik.

Zo lezen wij zulke verhalen graag: God die de wedstrijd om de macht, om de controle wint.
Maar we komen God ook anders tegen in deze verhalen.
Namelijk als de God die vooral bij de mensen in de crisis is.
Zijn volk is in de eerste plaats het volk dat onderdrukt is, dat voortdurend in crisis is, dat helemaal niets onder controle heeft maar met geweld gecontroleerd wordt door de Farao.
God is bij de onderdrukte slaven.
Dat is de hoofdlijn.
Niet de God die zijn spierballen rolt in een wedstrijd met een andere machtige leider, zoals de Farao.
Maar een God die bij de mensen in de crisis is.
Hij laat Mozes vragen of zijn mensen mogen gaan…

Dat is de eerste invalshoek bij de vraag naar waar God is in deze pandemie:
God is niet in de eerste plaats degene die bij onze angst de controle luidt en duidelijk overneemt.
God is de God die in de crisis bij ons is, aan het kruis, in de dood en die met ons een weg gaat door de crisis en door de dood heen.

3.
Dat brengt ons bij de tweede invalshoek van de vraag naar waar God is in zo’n corona-crisis.
Dat is de invalshoek van de betekenis.
Wat kan de betekenis zijn van deze pandemie?
Wat is de les die we moeten leren?
Welke boodschap geeft God ons?

Wat heb ik op die vragen de afgelopen weken ook al veel antwoorden gehoord.
God geeft ons een koekje van eigen deeg.
Of de minder godsdienstige variant: moeder natuur slaat terug.
Dan hadden we haar maar niet zo moeten tergen met uitputting of bio-industrie of met het eten van wilde dieren.
Dan hadden we maar niet zo moeten geloven in de vrije markt, dan hadden mensen overal op aarde hun eigen mondkapjes en beademingsapparaten gehad.

In de spiegel van het verhaal over de zevende plaag in Egypte zie ik inderdaad ook wel onszelf.
In de Farao.
In zijn hardleersheid.
Hoe hij zijn hart verhard, hoe verstokt hij blijft geloven in zijn eigen systeem, zijn eigen macht wil handhaven.
Hoe weinig hij, of eigenlijk helemaal niet, geneigd is om te veranderen en zijn onderdrukkende systeem los te laten.
Hoe hij maar niet wil bewegen in de richting van meer vrijheid en welzijn voor alle mensen binnen zijn landsgrenzen, naar een wereldsamenleving waarin recht en gerechtigheid de hoogste waarden zijn (God verschaf mij recht, zongen we met psalm 43…).

Even lijkt het erop dat hij door de hagel en het onweer begint in te zien dat zijn macht moet veranderen.
Dat hij toe moet naar de manier waarop God machtig wil zijn, namelijk barmhartig en met ontferming, in gerechtigheid.
Maar als de crisis weer voorbij is, dan draait hij alle beloften van verandering weer terug.

En zo lees je het in de kranten en hoor je het in de analyses; er zijn al zoveel crisissituaties geweest, vanaf het Rapport van Rome over de grenzen aan de groei, tot de grote bankencrisis en de vluchtelingencrisis aan toe, maar die hebben nog steeds niet geleid tot een fundamentele wijziging in de manier waarop we de wereld regeren en besturen.

En waar is God dan?
God is toch ook koning?
Laat hij de Farao en zijn trawanten toch aanpakken!

4.
We kijken nog een keer in de spiegel van het verhaal.
Naar Mozes, de man van God.
Hij spreekt de Farao aan op zijn beleid.
Hij roept op tot verandering en als het niet anders kan heft hij zijn staf als een soort wapen naar de hemel om de hagel en het onweer los te laten barsten.
De herder die zijn kudde verdedigt met zijn staf.
En als de farao over verandering begint en over de gevolgen van de hagelcrisis voor zijn mensen en vraagt of het stoppen mag, dan gaat Mozes weer onder hemel staan.
Nu zonder staf.
Met zijn blote handen, zijn handpalmen, zijn armen naar de hemel geheven.
Daar zien we God, met zijn armen naar de hemel, midden in de crisis, aan het kruis, in de dood.
Hij gaat met ons een weg gaat door de crisis en door de dood heen.

Waar is God in de pandemie?
Niet zomaar in de commandotoren om de controle over te nemen als wij die kwijt zijn.
Niet zomaar aan het stuur om het over te nemen van de farao’s.

In de crisis is hij.
En het is niet zo makkelijk om te zeggen hoe God ons helpt de angst te overwinnen.
En het is niet zo makkelijk, en in ieder geval nog veel te vroeg, om te zeggen hoe God wil dat wij ons leven en de samenleving veranderen.

5.
Waar is God dan wel?
We kijken nog even in de spiegel van de brief van Paulus aan de Romeinen.
God is in de Geest die Christus heeft opgewekt uit de dood en die ook ons, die sterfelijk zijn, crisisgevoelig… levend zal maken door zijn Geest die in ons leeft.
De Geest die levend maakt, die mensen recht doet (psalm 43).
Er staat; die mensen rechtvaardigt, en dus ook mensen in staat stelt om recht te doen.
Het rechte te doen.

Dan zie ik artsen en verpleegkundigen en heel dat apparaat van de medische en farmaceutische wereld waar mensen op de toppen van hun kunnen, en soms erover heen zoals minister Bruins, zich inzetten om maximaal zorg te leveren.
Zie ik te veel als ik daar tekenen van de levendmakende Geest van God zie?

Ik zie mensen in het onderwijs en de kerk die digitale bochten nemen die ze eerder nauwelijks voor mogelijk hadden gehouden?

Ik zie ouders en kinderen die er hard aan werken om het met elkaar uit te houden.
Ik zie gezinnen met kinderen die voor het raam van hun ouders en grootouders komen zwaaien en dan een kaartje in de bus doen.
Ik hoor over een kaartje dat mee gaat met de schone was, het verpleegtehuis in.

Ik hoor ondernemers die over andere mogelijkheden in hun bedrijf en voor hun personeel nadenken.
Een overheid die stappen durft te zetten èn rekening houdt met mensen die zelf ook hun inzet moeten tonen.

Zeker, er zijn nog steeds harde Farao’s.
Maar er zijn ook Farao’s die een begin van twijfel durven toelaten, een besef van een andere macht…
Er zijn Mozessen die krachtig kunnen spreken en de staf heffen, maar ook altijd weer hun open handen naar de hemel opheffen om te bidden, voor Israëlieten en Egyptenaren,
Bidden dat mensen en dieren en de oogst, de eerste levensbehoeften gespaard mogen blijven.

Kijken in de spiegel van Gods Woord.
Dat is vooral kijken naar waar we de levendmakende Geest van Christus zien.
In mensen.
In onze angst en ongerustheid zouden we de Geest van God over het hoofd kunnen zien.
Maar dat hoeft niet.
God is met zijn Geest in de crisis, bij mensen in de crisis en gaat een weg door de crisis heen.
Want zijn Geest maakt levend.

Amen

Afkondiging van de taakgroep Diaconaat en Zending:
Vandaag zou de eerste collecte eigenlijk voor de kaarten van de Paasgroetenactie zijn. Die kaarten met een Paasgroet worden elkaar vanuit Protestantse Gemeenten via de PKN gestuurd aan gevangenen in binnen- en buitenland. Omdat de kaarten niet uitgedeeld kunnen worden in de kerk hebben de diakenen besloten om de kaarten zelf te schrijven, zodat deze tekenen van meeleven toch rond Pasen verstuurd kunnen worden.

De eerste collecte heeft nu een andere bestemming gekregen.
Hij is nu bestemd voor Straatmeisjes in Ghana.
Dit is een ander project van Kerk in Actie.

Ghana is een West-Afrikaans land dat zich goed ontwikkelt, maar de verschillen tussen noord en zuid zijn nog groot. In de dorpen in het droge noorden is het bestaan hard, is het onderwijs niet altijd goed en hebben jongeren weinig kans op werk. Veel jongeren trekken naar de hoofdstad Accra, waar 25.000 kinderen op straat werken en leven.
In het opvangcentrum Lifeline in Accra kunnen ieder jaar veertig meisjes terecht vanaf 14 jaar. Een enthousiast en deskundig team van docenten en sociaal werkers begeleiden de meisjes intensief. De meisjes slapen ook in het centrum, dat een oase van rust is in de drukte van de sloppenwijk. Ze leren in tien maanden tijd kleding naaien, make-up, sieraden maken of het kappersvak. Ze worden een hechte groep, die elkaar ook na de opleiding tot steun is. In het verhaal van één van deze meisjes zag je ook de kleine ruimte waar ze met drie mensen in wonen en boven de deur stond: met God is alles mogelijk.

De tweede collecte is voor het plaatselijk kerkenwerk
U gaven voor het project van de zendingsbus (Mission Aviation Fellowhip) kunt u evenals de eerste en tweede collecte overmaken via de rekeningnummers die in de Gemeente berichten vermeld staan.
Van harte aanbevolen!

Voorbeden
Trouwe Vader,
Wilt U een zegen geven over onze gaven die wij mogen geven voor het project voor de opvang van meisjes in Ghana. Het raakt ons dat kinderen die in hele moeilijke omstandigheden opgroeien boven hun deur schrijven dat met God alles mogelijk is. Wat een vertrouwen hebben ze in U, ondanks alles. We danken U voor het werk in het opvangcentrum Lifeline waar meisjes opgeleid worden en een vak leren zodat ze zich in hun eigen levensonderhoud kunnen voorzien en ook andere meisjes weer bemoedigen.
Daarom bidden, daarom zingen wij:
Goede God,
Wij bidden U ook voor heel Afrika waar de corona crisis toeslaat en waar de mogelijkheid tot afstand houden, hygiëne, financiële bijstand, en medische zorg veel moeilijker te realiseren is. Wilt u daar ook het werk zegenen wat door doctoren, verpleegkundigen en hulpverleners op allerlei gebied wordt gedaan.
Daarom bidden, daarom zingen wij:

Voorbeden:
In onze voorbeden zullen we een paar namen noemen.
Onder normale omstandigheden kunnen gemeenteleden namen noteren in het voorbedenboek.
Dat kan nu niet, maar u kunt in de loop van de week wel namen doorgeven aan de predikanten. Voor hen zullen we dan met naam en toenaam voorbeden doen.

Vluchteling Simon uit Syrië, die geholpen is door vader Sotirios met wie wij als gemeente van Oegstgeest contact onderhouden. Simon wacht op de afgifte van zijn visum voor Nederland om hier te komen werken en studeren.
Zijn verloofde is opgenomen op de intensive care in Griekenland. Wij bidden voor haar en voor Simon en andere vluchtelingen in Griekenland.

Wij bidden voor allen die het moeilijk hebben met de beperkingen in het bezoeken van geliefden en verwanten die in verpleeg- en verzorgingstehuizen wonen.
We bidden in het bijzonder voor Lan en Jan Willem Hengefeld. Lan kan niet meer bij haar man op bezoek en voelt zich daar erg ongelukkig onder.
Wij bidden u voor anderen die thuis niet meer de zorg en de veiligheid konden bieden die hun partner, ouder of kind nodig heeft.
U weet welke zorgen dat meebrengt over hoe het ontbreken van direct contact wordt beleefd. En hoe groot het gevoel van machteloosheid is.
En tegelijkertijd danken wij u voor alle inventiviteit en creativiteit waarmee genegenheid toch kan worden overgebracht tussen mensen die om elkaar geven, grootouders en kleinkinderen, mensen die elkaars nabijheid zo missen.

Daarom bidden wij en zingen…

Wij bidden om energie.
Van uw Geest.
Dat is vertrouwen, humor, aandacht, afwisseling tussen nieuws volgen en even laten rusten, bij onszelf zijn e n ervoor de andere `zijn.

En om een weg uit de crisis,
Medicijnen voor de behandeling,
Middelen om te beschermen

Vooral inzet om er samen doorheen te komen.
Uw Geest in mensen zoals wij.

Stil gebed

Onze vader.

Slotlied
Als slotlied gaat u een lied horen dat we op youtube vonden.
Het is vorige week ergens in Nederland gezongen.
Het is gebaseerd op lied 1003 uit ons liedboek.
Gert Landman schreef er een paar nieuwe coupletten bij.

Zegen
De Here zegene jullie en Hij behoede jullie
Dat de Here het licht van zijn ogen over jullie laat schijnen en jullie genadig is
Dat zij haar gezicht naar jullie toekeert en jullie haar vrede geeft.
Amen.