Johannes 1 en Jeremia 23 RBK, 25 december 2017

Thema: Wonen is wennen…(Joh. 1: 14)

Drempelgebed
God van leven en liefde,
U bent de bron
Van die twee geweldige redenen om feest te vieren.
Een kerkdienst is voor ons
Nou niet de plek
Om uit ons dak te gaan.

Maar wel om ons open te stellen
Voor wat ons raakt
Als het hemeldak opengaat
En U dichtbij komt.
Laat het een feest zijn.

Door Jezus Christus onze Heer,
Amen

Kyrië
Voor alles waarvan we genieten:
Rust en ontspanning tegenover onrust en spanning

Eten en drinken en bij elkaar zijn tegenover gebrek en eenzaamheid

Nieuwe leven tegenover oud leven
Liederen van vrede en ‘nu zijt wellecome’ tegenover conflicten en haat en elkaar de tent uit vechten.

Om wat in mensen diep verborgen zit en zo giftig dat het het leven kapot maakt, en dat daarom zo zonde is van alles waarmee u ons gezegend hebt;

Kyrie eleison (gezongen door de Cantorij)

Gebed van de zondag

Met de kinderen (Jeugdkapel)

Dank je wel Jesaja.
Voor je advies om jouw profetie recht te blijven doen met ‘geloof, hoop en liefde’.
Ik wil met de kinderen graag een kleine oefening doen in geloof, hoop en liefde.

Gisteravond hadden ze hier bij het Kerstspel een gym.
Daar zijn nog dingen van blijven liggen: Hoepels.

Geloof, Hoop en Liefde: bedoeld om samen te leven.
Maar hoe doe je dat samen leven dan?

Vier kinderen doen een hoepel om.
Wat kan er dan gebeuren als dichter bij elkaar wilt komen:
Juist: Botsen.
Als mensen met hun hoepels op hun eigen eilandjes willen blijven.

Hoe kun je meer samen komen?

Overlappen.
Zones waarin je op elkaars eiland komt.

Nog een stap verder:
Elkaars hoepel beethouden.
Met zijn tweeën.
Met zijn drieën of vieren.

Daaraan werken is: leven met geloof, hoop en liefde.

We zingen ons Kindernevendienstprojectlied.

Gemeente van onze Heer, Jezus Christus,

1.
Als de evangelist Johannes over de betekenis van de geboorte van Jezus in de kerstnacht spreekt maakt hij het direct spannend.
In dat kindje, geboren in een donkere uithoek van de samenleving, zit de energie van het beginsel, het principe van het leven.
Het goede leven zoals God dat bedoeld heeft.
Er is een mens geboren die één brok energie is.
Lucas vertelt over een enorme explosie van licht en muziek, midden in de nacht.
Een koor van duizenden engelen, en veel licht: één en al glorie.
Wat een power waarmee dit kind aan de wereld wordt gepresenteerd.

Dit brok energie kwam bij ons wonen.
Dus, lieve mensen, voor wie Kerstfeest komt vieren in de kerk en het Kerstevangelie hoort, is de boodschap dat uw woonsituatie veranderd is.
En iedereen die wel eens een verhuizing meegemaakt heeft, of is gaan samenwonen of een kind kreeg, weet: wonen is wennen!
In een aantal talen gaan die twee werkwoorden, wonen en wennen op dezelfde stam terug.
Wat in het Nederlands gewoon is daar zijn we aan gewend.
Gewenning is in het Duits Gewohnung.
Wennen in het Frans is s’habituer en is dus verwant aan habitation, bewoning.
En de Engelsen, ondanks de Brexit, hebben het over habits and inhabitants, gewoonten en inwoners.
Dat hebben ze overgehouden aan de Frentrance, de entrance van de Fransen die in het jaar 1000 onder leiding van Willem de veroveraar Engeland veroverden.
Maar dat terzijde.

Kerstfeest vieren is: er rekening mee houden dat je woonsituatie verandert.
Wie zich openstelt voor het kerstkind haalt dynamiek in huis.

2.
Nog even iets meer over dat wonen.
Het is wennen als je gaat samenwonen.
Je kunt nog zo verliefd zijn of nog zo gemotiveerd zijn om het goed te hebben samen en de ‘homes en livings’ van deze wereld verkopen je graag alles wat sfeer brengt en comfort biedt…
Maar het wordt pas echt goed wonen als je aan elkaar went en samen nieuwe gewoonten ontwikkelt waarbij je je allebei goed voelt.
Het moet jouw plek worden waar jij veilig bent en tot rust komt en als je naar elkaar toegroeit wordt het van ‘jouw huis’ of ‘mijn huis’ steeds meer ‘ons huis’.

En als er kindje bij komt in huis, wordt dat gevierd als een groot feest maar het brengt ook een ingrijpende dynamiek mee voor het samen wonen.
Er moet letterlijk een plek komen, er moeten spullen bij, het gaat veel meer vragen om je huishouden draaiende te houden en op zijn tijd ook eens aan kant te hebben.
En je bent nooit meer niet-vader of niet-moeder.
Het is prachtig, maar het is ook wennen.

3.
En dan heb ik het nog niet eens over de grotere samenleving, ons nationale huishouden.
We hebben een jaar met verkiezingen achter de rug – en een jaar met gemeenteraadsverkiezingen voor de boeg – en het grote thema was en is: hoe gaan we om met de verschillen, zo niet de kloven in onze samenleving.
We wonen wel samen, maar hoe gaat het met het wennen?
Voor wie is ons land een veilig thuis en wie voelt zich helemaal niet, of niet meer op zijn gemak?
‘Wonen is wennen…’ roepen mensen die zich verschanst hebben achter de ‘nationale identiteit’.
En ze hebben daarbij een heel duidelijk idee over wie zich moet aanpassen.
‘Samen wonen betekent dat je moet leren omgaan met diversiteit…’, roepen anderen.
En we zijn er langzamerhand goed in geworden om elkaar ‘Pieten’ van wat voor kleur dan ook, toe te schuiven.

Wonen is wennen voor de ‘gewone Nederlander of Nederlandse’, of hoe zeg je dat genderneutraal?
En wie is dat dan?
Is hij of zij boos of bang, of onzeker of juist tevreden?
Uit het tweejaarlijkse rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau over de ‘De sociale staat van Nederland 2017’ blijkt dat Nederlanders veel meer tevreden zijn dan werd gedacht.
Het blijkt hier fijn wonen te zijn, en niet alleen in ons dorp.

Maar de kloof groeit.
De afgelopen twee jaar zijn hoger opgeleiden en gezonde mensen er meer op vooruitgegaan dan laagopgeleiden en mensen met een ziekte of handicap.
Ook de verschillen in leefsituatie van werkenden ten opzichte van niet werkenden en hoge ten opzichte van lage inkomens, werd groter.

We wonen goed, maar er zijn dingen waar je niet aan moet willen wennen.

4.
Wereldwijd samenwonen is een klus van nog een andere orde.
Hebben we ooit gedacht dat de universele rechten van de mens het richtsnoer waren voor de internationale politiek en dat de interreligieuze dialoog tussen de grote godsdiensten de vrede zou dienen, in 2017 hebben we wel anders gezien.
Het was wennen – of juist niet – aan America first…
Die videoclip van Arjen Lubach om daarmee te spotten door onmiddellijk Nederland als ‘second’ te presenteren, was een fantastische grap, maar je zou ze de kost moeten geven die alle heil verwachten van opkomen voor je eigen huis en de deur sluiten voor wie daar niet thuishoren.

Het is niet zo erg geworden in Europa als gevreesd werd aan het begin van dit jaar met de partij van Marine Le Pen, de Pegida (Patriottische Europeaner gegen die Islamiserung des Abendlandes) en de Alternative für Deutschland of de PVV hier, maar ondertussen… het zijn wel grote partijen geworden.
En dat is wennen, of niet!

Voor de vluchtelingenstroom hebben we nog steeds geen oplossing, ook niet de allerbeste, namelijk een oplossing voor de conflicten en de armoede in de gebieden waar ze vandaan komen.
En radicale godsdienstige groepen lijken groter, of schreeuwen in ieder geval harder met hun gewelddadigheid, dan alle vredesoverleg en alle mobiliseren van geestelijke en spirituele energie om elkaar te verstaan en vast te houden in een vredevol verband.

5.
Kind in de kribbe, waar ben je aan begonnen om ook in 2017 weer geboren te willen worden?
Telg uit Davids geslacht, spruit uit de stam van Isaï, over wie de profeten Jeremia en Jesaja spraken als een grote belofte met een grote toekomst, als een toekomstige koning die een wijs beleid zou voeren en het land rechtvaardig en eerlijk zou besturen…
God die bekend wil zijn om bevrijding uit slavernij en onderdrukking, of het nou om de slavernij van Egypte ging, of die van de ballingschap in Babel, of de wereld in verwarring van 2017…
Zou U er nog wel aan beginnen om bij ons te willen wonen?
Stel je voor dat U uiteindelijk ook aan dit alles gewend zou raken….

6.
Wat kan de rol en de betekenis van het geloof in de geboorte van de Vredevorst, in God die mens werd, dan wèl zijn?
Hoe staan mensen die het kerstkind binnenlaten, die dit brok energie waarmee heel de wereld is geschapen volgens Johannes, die zeg maar het motorblok, de drijvende kracht van het goede, het bevrijde, verloste, geredde leven is; mensen die dit geloof in hun mentale en praktische huishouding toelaten, hoe staan die in dit leven?

Het kan niet anders of het zal botsen.
Het zal botsen en schuren bij onszelf.
In mijn eigen innerlijke huishouding zullen dingen veranderen als de energie van God daar doordringt.
Maar het kan ook wennen, ik kan mij meer en meer gewonnen geven aan die energie van de Vredevorst, die koning van het rechtvaardige bestuur, die genezer van wat beschadigd of bezeerd is in mij.
Als de invloedsfeer van het kerstkind, als de Geest van God meer ruimte krijgt in mijn bestaan en als ik me meer thuis ga voelen in de ruimte die die geest in mijn bestaan maakt.

7.
Ik heb met de kinderen dat beeld van die hoepels gebruikt.
Werelden, leefwerelden, kunnen op elkaar botsen.
Dan blijven ze naast elkaar staan en kan er negatieve energie vrijkomen.
Eenzaamheid staat met grote letters geschreven boven die ringen die elkaar niet meer overlappen, waar mensen in hun eigen cirkeltje zijn overgebleven of achtergelaten.

Maar de cirkels kunnen elkaar ook gaan overlappen en de levenssferen kunnen elkaar positief gaan beïnvloeden.
Waar dat lukt ontstaat een gemeenschappelijk ruimte.
Daar raak je aan elkaar gewend, daar wordt het samenwonen beter van.
Daar genereer je gezamenlijke energie, leen je van elkaar of leun je op elkaar en het leven wordt daar feestelijker van.

Tegelijk weet je dat die hoepels elkaar nooit helemaal zullen overlappen.
Ieder mens blijft uniek, ook in de interactie, in het wonen met en wennen aan anderen.
Hoe meer je aan elkaar went hoe meer energie je gezamenlijk kunt leveren.
Maar wel met respect voor waar jouw energie vandaan komt, wie jijzelf bent en wat jij als levensenergie inbrengt.
Het gaat niet om overmeesteren of overnemen, niet om ruimte afnemen of ongewenst binnendringen in de levenssfeer of om het beschadigen van de persoonlijke integriteit.

Het gaat om het samen ontdekken van de gemeenschappelijke ruimte waarin mensen meer mens kunnen worden en blijven.

8.
Kerstfeest vieren is Jezus Christus welkom heten in jouw woonsituatie, in jouw levenssfeer, in ons land en in onze wereld.
Jezus, een mens met een geweldige energie, een enorme scheppingskracht.
Gericht op vrede en respectvol samenleven.

Jezus komt naar wat van Hem was, schrijft Johannes.
Over de uitleg van die woorden is veel te doen.
Maar het betekent in ieder geval ook dat Jezus komt bij diegenen, bij wie diezelfde energie van God de Schepper – en dat is niemand anders dan God de Geest – al aanwezig is.
Waar Hij binnenkomt, waar het overlappen begint daar wordt de kracht van God die al in ons is ontdekt of opnieuw ontdekt.
Want – nog één puntje over dat wonen – het woord dat Johannes gebruikt voor ‘hij heeft bij ons gewoond’ is letterlijk: hij heeft zijn tent bij ons opgeslagen.

Hij is met zijn tent bij ons.
Vanwege de dynamiek van ons bestaan.
2017 is bijna voorbij.
2018 staat voor de deur.
En God zegt: ik sla mijn tent bij jou op.
Als ik bij jou mag wonen en jij wilt leven in het krachtenveld van mijn Geest, dan trekken we samen verder.
Dan ben ik bij je, waar je je ook bevindt of waar je ook doorheen moet.
De zone waarin we samenwonen is niet een statische plek.
Die zone zal staan als een huis, maar is zo beweeglijk als een tent onderweg.

Lieve mensen, het is kerstfeest en ‘dus’ is uw woonsituatie veranderd.
Er is een kind geboren en dat kind wil bij u wonen.
En ik heb maar één advies:
Wen d’r maar aan.

Amen.

Danken en bidden

God van alle tijden en alle mensen,
Wij bidden voor mensen die op de vlucht zijn gegaan.
Die niet meer konden of wilden wachten op betere tijden thuis
Omdat alles wat hen te wachten stond dreiging was,
Geweld en dood, onrecht en onderdrukking.
Omdat hun thuis geen thuis meer was.
Wij denken aan mensen die in de buurt van hun eigen land zijn opgevangen
En aan hen die in een heel andere cultuur
en in een ander klimaat terecht zijn gekomen.
We denken aan wie ze verloren hebben onderweg,
Losgelaten, opgegeven, kwijtgeraakt.
Wij bidden voor wie betrokken zijn bij de opvang van vluchtelingen,
Beleidsmakers en regeringsleiders,
Mensen met een locatie voor noodopvang of asielzoekerscentrum in de buurt
Voor wie zich beperkt voelen in hun eigen ruimte
Voor wie bang zijn en voor wie bang maken
Wie ongerust zijn en wie bewust onrust zaaien.
God leer ons elke dag weer dat leven
Goed samenleven mag zijn.
Help ons ruimte te maken voor leven
Voor onze naaste en onszelf.
Laat uw Geest van liefde nieuw samenleven mogelijk maken.

Daarom bidden wij en zingen…

Wie zich inzetten voor anderen
Zieken en rouwenden; de zorg.

Wie aangewezen zijn op voedselbank

Voor wie kinderen opvoeden om straks met geloof en liefde in de samenleving te staan. Ouder, onderwijs, jeugd en gezin

We zijn dankbaar en vragen U: help ons om dankbaar te zijn en zo te genieten van deze dagen.